ا نواع یوگا : " تنها یک یوگا وجود دارد "

فلاسفه، قدیسان و حکیمان به ما گفته اند که راههای متععدی وجود دارند که می توانند ما را به سر منزل مقصودی برسانند که همانا نظرگاه و جلوه گاه روح است. دانش فکر راجا - یوگا نامیده میشود، دانش هوش به نامِ جنانا - یوگا معروف شده است. به دانش تکالیف و وظایف کارما - یوگا گفته می شود و دانش اراده هاتا - یوگا نام دارد. برای موً لفان متون قدیمی، این نامها مانند ردیف مضرابها بر روی صفحهً پیانو جلوه می نمود. این ردیفها دارای دکمه ها یا مضرابهای متعددی هستند ولی به کمک آنها آهنگ واحدی نواخته می شود. به صورت مشابه، لغات و اصطلاحات متعددی وجود دارند که افراد مختلف از آن طریق نگرش خویش را به یوگا بیان می کنند. همینطور طریقتهای متعددی وجود دارند که به مدد آنها رسیدن به این هنر باستانی امکان پذیر می شود. ولی یوگا تنها یکی است، مانند روح ازلی و ابدی که تنها یکی است، ولی در هر زبان و آئین به نامی و با عنوانی از او یاد می شود. کسانی که از نقطه نظر روشنفکرانه ای به یوگا می نگرند، می گویند راجا - یوگا روحی و هاتا - یوگا صرفاً جسمی است. این یک اشتباه وحشتناک به حساب می آید. از آنجا که تمام راهها به سوی مبداً منتهی می شوند، بنابراین هاتا - یوگا هم راهی است که فرد را به نظرگاه روح هدایت می کند. چه تعداد از افرادی که این چنین هاتا - یوگا را از راجا - یوگا جدا می کنند، بررسی دقیقی در هاتا - یوگا پرادیپیکا )کتابی باستانی و مقدس در زمینه هاتا یوگا( و یا سایر متون کهن دربارهً هاتا - یوگا انجام داده اند؟ چه تعدادی از آنها به خوبی یوگا سوتراهای )در دین براهما حُکم ، حُکم شرعی( احکام بودا پاتانجالی )نام موً لف و جمع آوری کنندهً متون یوگا که پایه و بنیان اصلی راجا - یوگا به حساب می آیند( را، مطالعه کرده اند؟ آیا شما می دانید که آخرین فصل از کتاب هاتا - یوگا پرادیپیکا ، سامادی پا نامیده می شود و دربارهً حالت سامادی و یا اتصال به روح متعالی صحبت می کند؟ همینطور اوج یا قله رفیع راجا - یوگا کدام است؟ مگر آن هم سامادی نیست؟ بنابراین چه تفاوتی بین این دو وجود دارد؟  

اگر بیشتر از نقطه نظر سایکولوژی )روان شناسی( و نه تنها از دیدگاه فیزیولوژی، به لغت ها بنگرید، شما آگاهی بیشتری کسب می کنید که آیا هاتا - یوگا جسمی است، یا روحی است؟ ها به معنای خورشید است، که خورشیدِ تن شماست، که روح نامیده می شود. تا به معنی ماه است که فکر شما را تشکیل می دهد.  انرژی خورشید هیچگاه کاستی پیدا نمیکند، در صورتی که فکر ما که انرژی خود را از روح می گیرد، دچار نوساناتِ، زیر و بمها و تغییراتی مانند تحولات قرص ماه می شود. فکر به تعبیری مانند جیوه است که به سادگی نمی توان یک تکه یا قطره ای از آن را از روی میز جمع کرد. به همین صورت نمی توانیم فکر خود را در یک محدوده یا زمینه جمع یا متمرکز سازیم. ولی اگر بتوانیم کالبد و فکر خویش را به صورتی به وحدت و پیوستگی برسانیم، انرژی فکری یک حالت آرامش و سکون پیدا می کند. چنانچه نیروی فکری در شرایط آرامش قرار بگیرد، فکر هم در شرایط رکود و سکون مُستقر می شود وروح بر تمام بدن احاطه و تسلط پیدا می کند.  

هاتا یوگا پرادیپیکا به این صورت از یوگا نام می برد:

PRANA - VRTTINIRODHA

 که به معنای آرامش دادن به نوسانات تنفس است.  

در یوگا سوتراهای پاتانجالی به این صورت به شرح آثار یوگا می پردازد:

CHITTA - VRTTI - NIRODHA

که به معنای آرام کننده نوسانات فکر است. فکر آدمی در هر ثانیه می تواند به جهات متعددی تمایل پیدا کند. حرکات آن بسیار سریع و متغیر است، ولی تنفس نمی تواند به جهات متعددی تمایل پیدا کند. تنها می تواند برای لحظات کوتاهی به حالت سکون و رکود درآید. فقط یک راه برای آن وجود دارد، دم و بازدم . ولی نمی تواند مانند فکر به حالات و تحولات متعددی روی آورد. بر اساس آنچه که در هاتا یوگا پرادیپیکا نوشته شده، با کنترل تنفس و تمرکز بر روی ریتم آن ، فکر می تواند در حالت آرامش قرار بگیرد. بنابراین هر چند هاتا یوگا پرادیپیکا با کنترل پرانا به معنی تنفس یا انرژی شروع می شود، و یوگا سوتراهای پاتانجالی با کنترل فکر آغاز می گردد، ولی هر دو بالاخره به سرمنزل واحدی می رسند وتفاوتی بین آنها نیست. با کنترل تنفس شما به کنترل فکر دست می یابید؛ و با کنترل فکر، شما ریتم و نظمی به تنفس خود میدهید. همانطوری که کافور با شعله یکی می شود، فکر هم به همین صورت جذب شعله های روح می گردد واین نقطه اوج هاتا - یوگا است. در متون قدیمی آمده است که هاتا - یوگا اتحاد بین فکر و روح است. راجا - یوگا هم اتحاد بین فکر و روح است. بنابراین تفاوتی بین آنها نیست، و تنها یک یوگا وجود دارد. تمرین یوگا برای متحد کردن کالبد با فکر است. افراد با فرهنگ مایلند که بین فکر و آگاهی خویش به نوعی وحدت برقرار کنند، ولی آنهایی که فرهنگ بالنده تری دارند، به هماهنگی فکر و آگاهی با اعماق و زوایای روحی می اندیشند.

بخشها و لایه های یوگا :

یوگا سنتی است که به هشت عضو یا جنبه تقسیم می شود:

یاما، نیاما، آسانا، پرانایاما, پراتیاهارا، دارانا، دیانا و سامادهی

از سوی دیگر شما می توانید برای یوگا سه لایه در نظر بگیرید: خارجی، داخلی و داخلی ترین، یا جسمی، ذهنی و روحی.

بنابراین هشت عضو یا اندام یوگا می توانند به سه گروه تقسیم شوند:

۱ـ یاما و نیاما به مبانی اجتماعی یا اخلاقی فردی مربوط می شوند.

۲ـ آسانا، پرانایاما و پراتیاهارا به سیر تکاملی فرد می پردازند و به خودشناسی منجر می شوند.

۳ ـ دارانا، دیانا و سامادی آثار یوگا به شمار می آیند که تجربه نظرگاه روح را برای فرد امکان پذیر می سازند، ولی جزئی از بخشهای عملی  یوگا به شمار نمی آیند.

اولین سطح یوگا به چیزهایی مربوط می شود که به امرها و نهی ها می پردازند. نیاما به ما می گوید که چه کارهایی انجام دهیم که خیر و صلاح فرد و جامعه به آنها مربوط می شود. یاما انسان را از ارتکاب به اعمالی دور نگه می دارد که در انجام آنها خطراتی برای فرد و اجتماع متصور است. اینها برخی از قوانین اخلاقی هستند که در تمام جوامع بشری و در تمام فراخنای تاریخ وجود داشته اند. پیروی از این احکام سنتی یا امر ونهی ها برای پیشرفت و تکامل افراد به خاطر تاًثیر گذاری متقابل جسم بر فکر و فکر بر روح ضروری به نظر می رسد. سطح یا لایه دوم یوگا به سادانا یا تمرین مربوط می شود و شامل آسانا، پرانایاما و پراتیاهارا می گردد. آسانا دانشی است که به شکل گیریهای گوناگون جسمی مربوط می شود. پرانایاما دانش تنفس است. پراتیاهارا را دانش خاموشی حواس و استقرار آنها در شرایط غیرفعال و یا متوجه کردن حواس به درون و تمرکز و استقرار آنها بر درونی ترین هسته حیات است. سومین لایه از یوگا در سوتراهای یوگا توسط پاتانجلی به عنوان ثروت یوگا مشخص شده است. این اثر یا میوه ساداناست و از دارانا، دیانا و سامادهی تشکیل می شود. دارانا تمرکز یا توجه کامل است. دیانا مدی تیشن است. سامادی نقطه اوج یوگاست وآن یک حالت رحمت و برکت و یکی شدن با روح ازلی و ابدی است. اگر شما از نهالی مراقبت به عمل بیاورید، در جریان رشد به شکوفه می نشیند و از شکوفه ها گل پدید می آید و در نهایتِ رشد طبیعی، درخت بارور شده و میوه می دهد. اگر شما به یوگا روی بیاورید، دیر یا زود رایحه و بوی عطر روحانی آن با تمام زیبایی و تراوتش آشکار می شود و نتیجه تمرینات شما ثمراتی مانند آزادی، وقار، توازن، آرامش و برازندگی به بار می آورد.

برگرفته از تعالیم }ب. ک. س. آینگار{ از کتاب درخت یوگا

انتخاب متون به همت شهرام اسدی

یوگا به معنای وحدت، اتحاد و یگانگی است. یکی شدن روح فردی با روح کیهانی . ولی این یک بیان و اندیشه ی مبهمی است که به سادگی درک آن برای همه میسر نیست. بنابراین با توجه به سطح دانش کنونی، من )ب، ک، س، آینگار( می گویم که یوگا پیوستگی و یگانگی جسم و فکر با روح است . نود درصد از ما به انواعی از آلام و بلیات مبتلا هستیم. جسمی، فکری یا روحی . دانش یوگا به ما کمک میکند تا از کالبد خود معبدی بسازیم که مانند روح ما پاک ومنزه باشد. بدن تنبل است، ولی فکر در حال تکاپو و جنبش است و روح در حالت درخشش و فروزش قرار دارد. تمرینهای یوگایی باعث می شوند تا کالبد آدمی تا آستانه تابش و تلاً لو فکری پیش برود. در این شرایط جسم و فکر ما به فروغ و روشنایی دست می یا بند و در جهتی که در راستای انوار روحی است، هدایت می شوند. هرچند در غرب معمولاً به یوگا تنها به صورت یک نمود جسمی می نگرند، ولی می توان آن را فیزیوسایکولوژیک )جسمی - روانی( یا  سایکو اِسپیری چوآل روانی - روحی  تصور کرد. یوگا دانشی است که فکر انسان را از بندها و زنجیرهای جسمی آزاد کرده و او را به سوی روح هدایت می کند. به این ترتیب روح آزاد شده و به آرامش و سعادت جاودانی می رسد. اگر پرنده ای را در قفس حبس کنید، او امکان زیادی برای بلند پروازی ندارد. به محض آنکه درِ قفس گشوده شود، پرنده به پرواز درمی آید و به آزادی دسترسی پیدا می کند. انسان هم درست در لحظاتی که فکرش آزاد می شود، همان حالت را پیدا می کند و با آزاد شدن فکر از حصار و قفس بدن، به آرامش رسیده و در دامان روح به استراحت می پردازد.

yoga pictures

عکسهای حرکات یوگا